Dam Op staat in het teken van de bevrijding van de provincie Groningen. Op 13 april 1945 zetten 15.000 Canadezen de aanval in om de Duitse bezetters uit de stad te verdrijven. Daarbij komen 43 Canadese soldaten en 110 burgers om. Drie dagen later is de provincie Groningen aan de beurt. Gids Joël Stoppels gaat met Wiebe Klijnstra langs plekken die centraal hebben gestaan tijdens de gevechten in de provincie Groningen.
Goes cq Groningen – De stichting Battlefield Tours houdt, vanwege het 71-jarig jubileum bevrijding van Zeeland, op 26, 27 en 28 november een speciale tour langs de plekken waar in 1944 zwaar is gevochten. De bus van Battlefield Tours rijdt de route die de Canadezen gebruikten om de Westerscheldemondig te zuiveren van de Duitsers.
Bevrijding Zeeland:
Na de razendsnelle geallieerde opmars door Frankrijk en België na de uitbraak uit Normandië in augustus 1944, was de bevoorrading van de oprukkende legers cruciaal. Hoewel de havenstad Antwerpen al in september was bevrijd, was men voor de bevoorrading nog steeds afhankelijk van de duizenden vrachtwagens die vanuit de geïmproviseerde havens in Normandië honderden kilometers naar het front reden. De Antwerpse haven bleef namelijk onbruikbaar zolang de Duitsers nog de controle over de oevers van de toegangsweg, de Schelde, behielden. Een snelle bevrijding Zeeland was dus van groot belang. In de modder van het Zeeuwse landschap begonnen Britse, Poolse en Canadese troepen aan de operatie om de haven van Antwerpen vrij te stellen. Duizenden jonge mannen voerden wekenlang een verbeten strijd om Zeeuws-vlaanderen en de Zeeuwse eilanden langs de Westerschelde van de Duitsers te zuiveren. Deze operaties hebben dan ook veel levens geëist onder de Geallieerden.
De bustocht ( 9 persoonsbus )
Tijdens de Battlefield Tour worden verschillende plekken die centraal hebben gestaan tijdens de gevechten om Zeeuws-Vlaanderen, Walcheren en Zuid-Beverland bezocht. De tour zal worden begeleid door Jan Westhoeve, regionaal expert m.b.t de slag om de Schelde. Contactpersoon: joël Stoppels Stichting Battlefield Tours Telefoon: (050) 2803684 (06) 36335370 Calvijnstraat 4 9746 BE Groningen www.battlefieldtours.nu
Informatie:
De bustocht wordt gehouden op 26, 27 en 28 november 2015. Tijdens de gehele tour informatie, toelichting en achtergronden over de slag om Zeeuws-Vlaanderen en de landingen en gevechten op Walcheren en Zuid-Beveland. Twee overnachtingen in Hotel De Goede Verwachting te Lewedorp, en entrée voor het bezoek aan For Freedom Museum, Polderhuis museum en bevrijdingsmuseum Zeeland. Voor aanmelding voor de tour of voor meer informatie kunt u terecht op de website: www.battlefieldtours.nu, of u kunt contact opnemen met Battlefield Tours, tel. 050-2803684/ 06-36335370 of email info@battlefieldtours.nu.
We hebben een bijzondere brief ontvangen na de herdenking in Hoogkerk.
Zuidlaren/Groningen – Een robuuste, grijze jeep hobbelt het weiland tegenover de Sprookjeshof in Zuidlaren op. Drie mannen stappen uit en kijken om zich heen. De zon schijnt en in de lucht hangt de geur van vers gemaaid gras. ,,stop”, roept een man met een camera in het Engels. ,,Nog een keer.” Nog een paar draaidagen en dan zit het er op voor filmmaker Wayne Abott en militair historicus David o’ Keef. Samen met de rest van de Canadese filmploeg zijn ze sinds een maand op pad voor het programma War Junk dat op History Channel wordt uitgezonden. Normandie, Monte Cassino. En nu dan Zuidlaren. ,,We maken een programma over de laatste drie weken van de oorlog in Groningen”, legt O’Keefe uit. ,,Hier stond vroeger een krijgsgevangenkamp voor Duitse soldaten die in Groningen vochten. We gaan kijken of we er nog iets van kunnen terugvinden.”
De filmploeg uit Canada krijgt versterking. Gids Joël Stoppels uit Groningen weet alles over de gevechten in Groningen en Drenthe tijdens de Tweede Wereldoorlog (WO2). Verzamelaar Ties Groenewold uit Middelstum onderzoekt met zijn metaaldetector de grond en Michael Fehrer van het Hoogeveense bedrijf TerraCarta brengt met zijn grondradar de bodem in de kaart.
Groenewold zwaait met zijn detector langzaam over de grond. ,,We kunnen hier van alles vinden: horloges, aanstekers, identiteitsplaatjes. Hier is nog nooit gezocht.” De detector begint lichtelijk hysterisch te piepen. Groenewold spuit met een bus de plukjes gras wit. Hier gaat straks een schop de grond in. Een paar uur later pakken ze de boel weer in. De opbrengst: een gesp van een Duitse munitietasje en een uniformknoop. Niet echt wereldschokkend. Het is een drukke week. Stoppels neemt ze mee naar het Scheepvaartmuseum in Groningen waar hij de tentoonstelling over de bevrijding van Groningen heeft ingericht.
In een vitrine ligt de dofgrijze helm van de Canadese soldaat Clarence Milner. Hij sneuvelde op de Parkweg. De familie is speciaal voor War Junk uit Canada overgekomen om de helm te bekijken. De filmploeg spreekt met oud-Groninger Kees Wiersema uit Hengelo die tijdens de bevrijding de gevechten op de Vismarkt beleefde. O’Keefe: ,,Canadezen zijn er bijzonder trots op dat hun veteranen zo door de Nederlanders worden bewonderd. dat vinden wij helemaal niet vanzelfsprekend. ‘Dank je wel’, zeggen de Nederlanders. Onze veteranen antwoorden dan ‘Nee, jullie bedankt’.”
De Canadezen reizen naar Appingedam en de bunkers in Nansum nabij Holwierde. Stoppels: ,,In de omgeving van Delfzijl werden in Nederland de laatste schoten van de oorlog gelost.” De laatste spotdag is in Eelde. Op een weilandje vlakbij landgoed de Vosbergen stond ooit een bevoorradingsmagazijn van de Duitsers die na de bevrijding door de Canadezen werd overgenomen. Stoppels: ,,In Eelde begon de bevrijding van Groningen. De geallieerden groeven hier na de oorlog kuilen waar ze alle rommel instopten.” Het weilandje is al eens onderzocht. Kogels, wapenonderdelen, uniformstukken. Er is veel gevonden. En er ligt blijkbaar nog veel meer. De grondradar van Feher belooft veel. ,,Er liggen hier ontzettend veel objecten”, zegt hij. ,,Maar ja, het kunnen ook gewoon keien zijn.” Het duurt niet lang of het weiland telt tientallen wit gesproken plekken. Hier ligt dus iets. Maar wat?
De schop gaat erin. Groenewold verkruimelt een kluit aarde totdat er alleen nog een knoop in zijn hand ligt. Een uniformknoop zo blijkt. Meer knopen volgen. En een zinken munt uit 1941. ,,In de oorlog werden munten van zink gemaakt, omdat koper nodig was voor de oorlogsindustrie”, legt O’Keefe uit. En dan komt een ring naar boven, enkele kogels en een flesje waarin een desinfecterende vloeistof in zat. Heel bijzonder is het allemaal niet. ,,Even geduld. Straks vinden we vast een Sherman-tank”, zegt Abbott die een camera op zijn schouders houdt. Maar er is geen tank. Wel veel klein spul waarvoor musea nu niet meteen in de rij staan. Maar de filmmakers hebben al genoeg. O’Keefe: ,,Uiteindelijk gaat het om de verhalen die deze voorwerpen vertellen.” De uitzending van War Junk is te zien op 1e Kerstdag (dinsdag 25 december 2018) om 22:00 uur.
Bron: Dagblad van het Noorden
Trailer War Junk:
In aansluiting op de tentoonstelling ‘Groningen 70 jaar bevrijd’ organiseert het Noordelijk Scheepvaartmuseum samen met Battlefield Tours stadswandelingen langs de sporen van de bevrijding in 1945. De eerste stadswandeling vindt plaats op zaterdag 4 juli. Daarnaast vindt er een speciale re-enactment show op de binnenplaats van het museum plaats op zaterdag 8 augustus. Stadswandeling op 22 augustus en 5 september.
Re-enactment show op 8 augustus
Op zaterdag 8 augustus is er van 11.00 tot 16.00 uur een living re-enactment show op de binnenplaats van het museum. Leden van de historische groep ‘Etor 40-45‘ en leden van ‘Keep them Rolling‘ presenteren op de binnenplaats een kampement en displays, waar de bezoekers een indruk kunnen krijgen van hoe het leven van de soldaten in Groningen tijdens de bevrijdingsdagen in april 1945 er uit heeft gezien.
Hierbij zullen ook bijzondere originele voertuigen te bewonderen zijn, zoals motoren en een Dodge GMC truck uit 1945.
Instaprondleiding door Joël Stoppels
Tijdens deze bijzondere dag zal Joël Stoppels, eigenaar Battlefield Tours en tevens gastconservator van de expositie, twee gratis instaprondleidingen verzorgen door de expositie in het museum. Tijdens deze rondleiding krijgt u bijzondere achtergrondinformatie over deze expositie en de spannende dagen in april 1945. De instaprondleidingen starten om 12.00 uur en om 15.00 uur. Startpunt: balie van het museum. Duur: circa 1 uur.
Toegang en kosten
Deelname aan de stadswandeling kost €15,- p.p. Voor meer informatie en aanmelding, kijk op www.noordelijkscheepvaartmuseum.nl Bezoek aan de re-enactment show op de binnenplaats op 8 augutus is gratis. Voor toegang tot het museum gelden wel de standaardprijzen. Voor de instaprondleiding zelf betalen deelnemers geen kosten; deelnemers betalen wel de standaardprijzen tot het museum. De tentoonstelling is van 10 april t/m 6 september 2015 te zien in het Noordelijk Scheepvaartmuseum, Brugstraat 24 te Groningen.
